Pamiętali o ofiarach Holokaustu

Władze Tarnobrzega oraz mieszkańcy miasta uczcili IX. Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Główne uroczystości tarnobrzeskich obchodów IX Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu zorganizowano we wtorek, 24 stycznia. Była i ekumeniczna modlitwa na żydowskim cmentarzu za pomordowanych podczas hitlerowskiej okupacji, i wzruszające odczytywanie nazwisk tarnobrzeskich Żydów. –Przedsięwzięcie to jest niezwykle ważnym wydarzeniem, gdyż łączy mieszkańców w duchu tolerancji oraz otwartości na różne wyznania i kultury. Nie możemy zapominać, ze jeszcze przed stu laty ponad 80 procent społeczności Tarnobrzega stanowili Żydzi - podkreśla Grzegorz Kiełb prezydent Tarnobrzega, który nie tylko włączył się w organizację wydarzenia, ale także osobiście w obchodach uczestniczył.

Wtorkowe wydarzenia otworzył spacer po żydowskich miejscach pamięci. Szlakiem tarnobrzeskich Żydów oprowadzał tarnobrzeżan Tadeusz Zych, prezes Tarnobrzeskiego Towarzystwa Historycznego. Trasa niezwykłego spaceru wiodła od głównego placu miasta, gdzie przed laty funkcjonowały sklepy i warsztaty prowadzone przez Żydów, przed gmach dawnej synagogi, dziś siedziby Miejskiej Biblioteki Publicznej, przez teren, gdzie znajdowało się getto i stary żydowski cmentarz. Wyjątkowy spacer zakończył się w Ohelu na nowym cmentarzu żydowskim modlitwą w intencji ofiar holokaustu. W ekumenicznej modlitwie wziął udział przedstawiciel biskupa sandomierskiego, ks. Marek Kumór, dyrektor Wydziału Duszpasterstwa Diecezji Sandomierskiej oraz ks. dziekan Adam Marek, proboszcz parafii pw. Chrystusa Króla. Kadisz, tradycyjną żydowską modlitwę za zmarłych, odmówił Andrzej Wilgosz.

Uroczystości zwieńczyło wieczorne spotkanie w gmachu Miejskiej Biblioteki Publiczne, dawnej synagodze. Na wzruszające widowisko „…ich cisza jeszcze głośniejszym jest krzykiem…”, złożył się wieczór poezji żydowskiej przygotowany przez Młodzieżowy Teatr Amatorski działający przy TDK, fragmenty sztuki „Kadisz” w wykonaniu Andrzeja Wilgosza oraz głośne odczytywanie imion i nazwisk tarnobrzeskich Żydów. W historię tarnobrzeskich Żydów wprowadził wykład Tadeusza Zycha, dyrektora Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega, prezesa Tarnobrzeskiego Towarzystwa Historycznego. - Im więcej wiedzy, tym mniej stereotypów. Im mniej stereotypów, tym lepsze stosunki polsko-żydowskie, które powinny być szansą dla jednego i drugiego narodu - podkreślał dr T. Zych.

Jak zapowiedział prezydent Tarnobrzega, władze miasta dołożą starań, by historia tarnobrzeskich Żydów nie została zapomniana. - Dziś, gdy odwiedzaliśmy miejsca pamięci, pan doktor Zych natchnął mnie do tego, by uczcić pamięć o Żydach tarnobrzeskich wyznaczając w mieście szlak żydowski. To ważne, by pamiętać o tej części społeczeństwa naszego miasta, o zacnych jego obywatelach, a tych wśród żydowskiej społeczności było wielu - mówił prezydent Grzegorz Kiełb.

Gośćmi honorowymi wtorkowego spotkania było drugie pokolenie ocalałej z holokaustu, a pochodzącej z Podkarpacia rodziny Halpern. Do Tarnobrzega z Izraela przyjechał Samuel Halpern wraz z żoną Tamar Halpern oraz mieszkającą dziś w San Francisco w Stanach Zjednoczonych Ameryki siostrą, Rachelle Halpern. - Trudno mi mówić, to wszystko jest tak bardzo wzruszające - w imieniu gości głos zabrała Rachelle. - Po tylu latach możemy być tak miło przyjmowani. Zostaliśmy kiedyś wyrzuceni z Polski. To było bardzo bolesne, bo przecież  uczyliśmy się polskiej historii, uczyliśmy się Pana Tadeusza, czytaliśmy te same książki, co polskie dzieci. A potem nam powiedzieli „nie chcemy was tutaj”. Pierwszy raz do Polski przyjechałam dopiero po kilkudziesięciu latach. Tak bardzo się zdziwiłam, znowu czułam, że jestem w swoim domu.

 

W ramach tarnobrzeskich obchodów IX Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na Podkarpaciu w niedzielę 22 stycznia w Zamku Dzikowskim, siedzibie  Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega odbył się wernisaż wystawy  Marty Gołąb „Wycinanki żydowskie”. MBP przygotowała z kolei wystawę „Tarnobrzeg - miasto dwóch kultur”.

 

Organizatorzy tarnobrzeskich obchodów:

Prezydent Miasta Tarnobrzega, Tarnobrzeskie Towarzystwo Historyczne, Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega, Miejska Biblioteka Publiczna im. dr. Michała Marczaka w Tarnobrzegu, Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Tarnobrzegu, Tarnobrzeski Dom Kultury.

Szczególne podziękowania za przygotowanie wydarzenia kierujemy do Młodzieżowego Teatru Amatorskiego działającego przy TDK oraz opiekującego się młodzieżą Sylwestra Łysiaka, Andrzeja Wilgosza, a także Biblioteki Diecezjalnej w Sandomierzu, która użyczyła na czas uroczystości Torę.

Głównym organizatorem Obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu na Podkarpaciu jest Zakład Historii i Kultury Żydów, Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego, a przedsięwzięcie, wzorem lat ubiegłych, patronatem objął Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl. Wydarzenie URz organizuje wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej Odział w Rzeszowie, Polskim Towarzystwem Historycznym Odział w Rzeszowie, Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, Podkarpackim Kuratorium Oświaty, Podkarpackim Centrum Edukacji Nauczycieli, Kurią Diecezjalną w Rzeszowie, a w tym roku także z prezydentem Tarnobrzega.